رفتن به محتوا
قسمت دوم:
سرطان درمیان زنان اقلیم احواز
به منظور بررسی سرطان درمیان زنان اقلیم احواز نیازمند آن هستیم که درابتدا مقیاسی که به واسطه آن میزان سرطان دریک منطقه سنجیده می شود را معرفی کنیم. این میزان به میزان استاندار شده سنی معروف است.
میزان استاندارد شده سنی سرطان (ASR Age Specific Rate):
میزان استاندارد شده سنی میزانی است که با محاسبه نرخ سرطان در گروه های سنی مختلف جامعه ومحاسبه معادل نرخ های بدست آمده در جامعه استاندار (با 100 هزار نفر) محاسبه می شود. میزان استاندار شده سنی، تعداد مبتلایان به سرطان در جامعه باساختار جمعیتی استاندار وباحجم 100 هزار نفر که دارای را نشان می دهد. این مقیاس جهت ممکن ساختن مقایسه میزان ابتلا به سرطان درمناطق با ساختارهای سنی مختلف ویا مقایسه میزان ابتلا به سرطان دریک منطقه باگذشت زمان است.
به طور خلاصه دربررسی سرطان به جای تعداد کل حالت های سرطانی، از تعداد حالتهای سرطان درهر 100 هزار نفر استفاده می شود وبا ASR (میزان استاندارد شده سنی) نشان داده می شود.
تعداد حالت های سرطانی
جدول شماره (3) نشان می دهند که تعداد زنان مبتلا به سرطان از سال 83 شمسی تا 88 شمسی همواره درحال افزایش بوده است. درسالهای 87 و88 شمسی جهش خیلی شدیدی درتعداد زنان مبتلا به سرطان دیده می شود.
جدول (3): تعداد زنان مبتلا به سرطان دراقلیم احواز، سالهای 83 تا 88 شمسی
مقایسه میزان سرطان در زنان
دردوره ای که آمارهای رسمی دردست است می توان سال 1387 را با سال 1383 مقایسه کرد. در سال 1387 بیشترین ودرسال 1383 کمترین میزان سرطان مشاهده شده است. البته جدول شماره (1) به خوبی نشان می دهد که شمار حالتهای سرطان همواره درحال افزایش بوده وجهش دراین شمار درسالهای 87 و 88 امری اتفاقی نبوده وپیوسته وادامه دار است. لذا نتایج حاصل ازاین مقایسه روند تغییرات ادامه داری رانشان می دهد.
جهت مقایسه میزان سرطان درزنان درسالهای 83 و87 از میزان استاندار شده که همان تعداد حالت های سرطان درهر 100 هزار نفر(ASR) است، استفاده می شود. همچنین 22 نوع سرطان مشترک گزارش شده درسالهای 83 و87 جهت مقایسه درنظر گرفته شده اند. این 22 نوع سرطان به شماره های 1 تا 22 برروی محور نوع سرطان (Cancer type)، در نمودارهای زیر نشان داده شده اند. این انواع سرطان به ترتیب زیر هستند:
1- لب ودهان (Lip & Oral cavity) 2- غدد بزاقی (Parotid & Salivary Gland) 3- حلق (Pharynx & Tonsil) 4- مری (Esophagus) 5- معده ( Stomach) 6- روده (Colon & Rectum) 7- کبد (Liver) 8- کیسه صفرا ( Gallbladder) 9- لوزالمعده (Pancreas) 10- حنجره (Larynx) 11 -ریه (Lung)12- دستگاه خونساز (Hemato. System) 13- پوست (Skin) 14- پستان (Breast)15- دهانه رحم (Cervix Uteri) 16- سایر بخش های رحم (Corpus Uteri) 17- تخمدان (Ovary) 18- کلیه (Kidney) 19- مثانه (Bladder) 20- مغز واعصاب (Brain & CNS) 21- تیروئید ( Thyroid) 22- غدد لنفاوی (Lymph node)
نمودار(4): تعداد حالتهای سرطانی درهر 100 هزار نفرجمعیت(ASR) به تفکیک نوع سرطان، سالهای 83 و 87
درنمودار (4) تعداد حالتهای سرطانی در هر 100 هزار نفر جمعیت به تفکیک نوع سرطان گزارش شده درسالهای 83 و87، درکنار هم نشان داده شده است. این نمودار نشان می دهد که درتمامی انواع سرطان، حالت های سرطانی درسال 87 نسبت به سال 83 افزایش یافته اند.
نمودار(5): افزایش تعداد حالتهای سرطانی درهر 100 هزار نفرجمعیت(ASR) درسال 87 درمقایسه با سال 83، به تفکیک نوع سرطان
نمودار شماره (5) به وضوح نشان می دهد که تعداد حالتهای سرطانی در تمامی انواع سرطان، درسال 87 درمقایسه با سال 83 افزایش یافته اند. بیشترین افزایش تعداد حالتهای سرطانی درزنان، مربوط به سرطان پستان (شماره 14) است که بیش از 24 حالت درهر 100 هزار نفر افزایش یافته است. پس ازآن سرطان پوست (شماره 13) با بیش از 8 حالت وسرطان ریه (شماره 11) و سرطان روده(شماره 6) هرکدام بیش از 5 حالت درهر 100 هزار نفر، افزایش نشان داده اند.
یکی دیگر ازراههای مقایسه تعداد حالتهای سرطانی درسالهای 83 و87، مقایسه نسبی آنها است. به این معنا که به جای پرداختن به تعداد افزایش ها به درصد افزایش پرداخته می شود. دراین حالت میزان افزایش تعداد حالت های سرطانی درهر 100 هزار نفر(ASR) درسال 87 نسبت به سال 83، به صورت درصدی از تعداد حالتهای سرطانی(ASR) سال 83 گزارش می شود.
نمودار(6): درصد افزایش تعداد حالتهای سرطانی درهر 100 هزار نفرجمعیت در سال 87 نسبت به سال 83، به تفکیک نوع سرطان
نمودار شمار (6) نشان می دهد کمترین درصد افزایش حالتهای سرطانی به سرطان غدد لنفاوی (شماره 22) با 31 درصد وبیشترین درصد افزایش با 850 درصد مربوط به سرطان غدد بزاقی (شماره 2) است. سرطان پستان که یکی ازشایع ترین انواع سرطان درزنان است ودرحدود 25 درصد کل حالت های سرطان زنان اقلیم احواز را شامل می شود، از 215 حالت سرطان در سال 83 به 643 حالت درسال 87 افزایش یافته است. براین اساس سرطان پستان درمیان زنان احوازی 150 درصد افزایش نشان می دهد.
همچنین سرطان های ریه، کبد، کلیه ومغز واعصاب بیش از 400 درصد، افزایش داشته اند. جدول زیر درصد افزایش تعداد حالت های سرطانی درسال 87 نسبت به سال 83 را به تفکیک نوع سرطان نشان می دهد.
جدول (4): درصد افزایش تعداد زنان مبتلا به سرطان درهر 100 هزار نفر جمعیت(ASR) در سال 87 نسبت به سال 83 شمسی، دراقلیم احواز
شایع ترین انواع سرطان درزنان اقلیم احواز:
بررسی حالتهای سرطانی سال 87 شمسی نشان می دهد که سرطان پستان با بیش از 26 درصد شایع ترین نوع سرطان درمیان زنان اقلیم احواز است. پس از آن سرطان پوست درحدود 10 درصد، سرطان روده و سرطان دستگاه خونساز هرکدام درحدود 6 درصد وسرطان معده وریه هرکدام درحدود 5 درصد، دیگر انواع نسبتا شایع سرطان درمیان زنان اقلیم احواز هستند.
کل انواع سرطان درزنان:
جدول شماره (5) نشان می دهند که تعداد زنان مبتلا به هرنوع سرطان درهر 100 هزار نفر جمعیت(ASR) از سال 83 شمسی تا 88 شمسی روندی افزایشی داشته است. درسالهای 87 و88 شمسی جهش خیلی شدیدی درتعداد زنان مبتلا به سرطان درهر 100 هزار نفر جمعیت دیده می شود.
جدول (5): تعداد زنان مبتلا به سرطان درهر 100 هزار نفر جمعیت(ASR) دراقلیم احواز، سالهای 83 تا 88 شمسی
در مورد مقادیر مورد انتظار ASR، دکتر شهرام ابراهیمی، کارشناس برنامه کنترل سرطان مرکز بهداشت اقلیم احواز(خوزستان)، گفته است که انتظار می رود از هر صد هزار نفر، صد نفر مبتلا به سرطان شناسایی شود اما درسال های اخیر این میزان به 150 نفر در هر 100 نفر رسیده است. متخصصان سرطان میزان بیش از 100 حالت سرطان درهر 100 هزار نفر (که معادل میزان استاندار شده سنی (ASR) بیش از 100 است)، را نگران کننده می دانند. . براساس داده های جدول (3) تعداد مبتلایان به سرطان درهر 100 هزار نفر جمعیت دراقلیم احواز تا سال86 شسی کمتر ازحد موردانتظار (100 حالت سرطان) است اما در سال های 87 و 88 میزان مذکور فراتر از حد انتظار افزایش یافته است. به عبارتی درسال های 87 و88 تعداد مردان مبتلا به سرطان درهر 100 هزار نفر جمعیت دراقلیم احواز درحدود یک ونیم برابر حد انتظار است.
پژوهش: مهدی هاشمی